Human + AI Lab. Szukamy skutecznych modeli współpracy człowieka ze sztuczną inteligencją

Sztuczna inteligencja rozwija się niezwykle szybko.

Każdego miesiąca pojawiają się nowe modele, narzędzia i możliwości.

Możemy generować tekst.

Analizować dokumenty.

Tworzyć obrazy.

Programować.

Porządkować dane.

Prowadzić rozmowy.

Automatyzować procesy.

Ale w Fundacji Vis in Unitate interesuje nas pytanie, które naszym zdaniem jest jeszcze ważniejsze niż możliwości samej technologii:

Jak powinna wyglądać skuteczna współpraca człowieka ze sztuczną inteligencją?

Właśnie wokół tego pytania rozwijamy ideę:

Human + AI Lab

Laboratorium Synergii Człowieka i Sztucznej Inteligencji.

Nie laboratorium technologii. Laboratorium współpracy.

Human + AI Lab nie ma być kolejnym miejscem pokazującym najnowsze narzędzia AI.

Technologia zmienia się zbyt szybko, aby budować działalność wyłącznie wokół konkretnych aplikacji.

Nas bardziej interesuje coś trwalszego.

Metody współpracy.

Chcemy obserwować i testować, jak człowiek oraz sztuczna inteligencja mogą dzielić się zadaniami.

Kiedy AI powinna zaproponować rozwiązanie?

Kiedy powinna jedynie dostarczyć informacji?

Kiedy człowiek powinien przejąć pełną kontrolę?

Jak weryfikować rezultat?

Jak ograniczać błędy?

Jak uniknąć sytuacji, w której człowiek zaczyna bezkrytycznie akceptować odpowiedzi systemu?

To właśnie takie pytania są dla nas najciekawsze.

Synergia oznacza coś więcej niż automatyzację

Automatyzacja polega najczęściej na przekazaniu technologii zadania wykonywanego wcześniej przez człowieka.

Synergia jest czymś innym.

O synergii możemy mówić wtedy, kiedy wspólny rezultat człowieka i technologii jest lepszy niż rezultat każdego z nich działającego osobno.

Można to zapisać bardzo prosto:

Człowiek + AI > Człowiek

ale również:

Człowiek + AI > AI

Bo sztuczna inteligencja bez ludzkiego kontekstu, doświadczenia i kontroli również posiada poważne ograniczenia.

Co wnosi człowiek?

Człowiek posiada:

• doświadczenie,
• wiedzę kontekstową,
• intuicję,
• empatię,
• wartości,
• odpowiedzialność,
• rozumienie relacji społecznych,
• zdolność definiowania celów.

To człowiek powinien odpowiedzieć na pytanie:

„Po co to robimy?”

Co wnosi AI?

Sztuczna inteligencja może wnosić:

• ogromną szybkość analizy,
• generowanie wielu wariantów,
• przetwarzanie dużych ilości informacji,
• automatyzację powtarzalnych działań,
• pomoc w wyszukiwaniu zależności,
• wsparcie procesu twórczego.

AI może bardzo szybko odpowiedzieć na pytanie:

„Jak możemy to zrobić?”

Ale nie zawsze rozumie, czy powinniśmy to robić.

Dlatego potrzebujemy nowych metod pracy

Współpraca człowieka z AI nie powinna sprowadzać się do wpisania jednego pytania w okno czatu.

To proces.

Dobry model może wyglądać na przykład tak:

1. Człowiek definiuje problem.
2. AI pomaga przeanalizować sytuację.
3. AI generuje możliwe rozwiązania.
4. Człowiek ocenia je na podstawie doświadczenia i kontekstu.
5. AI pomaga dopracować wybrane rozwiązanie.
6. Człowiek weryfikuje wynik i podejmuje decyzję.

W takim modelu AI nie zastępuje człowieka.

Rozszerza jego możliwości.

Co chcemy badać w Human + AI Lab?

Interesuje nas praktyczna współpraca człowieka z AI w różnych środowiskach.

Edukacja

Czy AI może być indywidualnym asystentem uczenia?

Jak wykorzystać ją tak, aby człowiek rzeczywiście zdobywał wiedzę, zamiast jedynie otrzymywać gotowe odpowiedzi?

Administracja publiczna

Jak AI może pomagać pracownikom analizować informacje, przygotowywać dokumenty i komunikować się z mieszkańcami?

Gdzie powinna przebiegać granica automatyzacji?

Organizacje społeczne

Czy mała organizacja dzięki AI może wykonywać zadania, do których wcześniej potrzebowała znacznie większego zespołu?

Przedsiębiorczość

Jak AI może wspierać małe firmy i osoby rozpoczynające działalność?

Aktywizacja zawodowa

Czy sztuczna inteligencja może pomóc osobie zmieniającej zawód szybciej zdobywać nowe kompetencje?

Kreatywność

Czy AI ogranicza kreatywność, czy może ją zwiększać?

A może wszystko zależy od sposobu jej wykorzystania?

Interesują nas także błędy

Human + AI Lab nie ma być miejscem bezkrytycznej promocji technologii.

Równie ważne jest badanie sytuacji, w których współpraca z AI nie działa.

Chcemy analizować:

• halucynacje modeli,
• błędne odpowiedzi,
• automatyczne uprzedzenia,
• nadmierne zaufanie do technologii,
• problemy z ochroną danych,
• utratę samodzielności użytkownika,
• sytuacje, w których automatyzacja pogarsza jakość procesu.

Bo prawdziwe badanie technologii powinno pokazywać zarówno jej możliwości, jak i ograniczenia.

Human + AI jako kompetencja przyszłości

Możliwe, że za kilka lat umiejętność współpracy z AI będzie tak naturalna, jak dziś korzystanie z wyszukiwarki internetowej.

Ale sama obecność technologii nie oznacza jeszcze umiejętności jej wykorzystania.

Dlatego potrzebujemy nowych metod edukacji.

Nie tylko:

„Jak używać AI?”

ale:

„Jak myśleć razem z AI, nie przestając myśleć samodzielnie?”

To zasadnicza różnica.

I właśnie ona najlepiej opisuje kierunek, który chcemy rozwijać.

Nasza hipoteza

W Human + AI Lab wychodzimy z prostej hipotezy:

największy potencjał sztucznej inteligencji nie znajduje się w samej technologii, lecz w relacji pomiędzy technologią a człowiekiem.

Chcemy tę relację obserwować.

Testować.

Mierzyć.

Doskonalić.

A następnie przekładać zdobyte doświadczenia na:

• szkolenia,
• programy edukacyjne,
• publikacje,
• dobre praktyki,
• metodologie,
• projekty pilotażowe,
• rozwiązania dla organizacji i instytucji.

Nie wiemy jeszcze, gdzie znajduje się granica możliwości współpracy człowieka ze sztuczną inteligencją.

I właśnie dlatego warto jej szukać.

Human + AI Lab

Nie badamy przyszłości bez człowieka.

Badamy przyszłość człowieka w świecie sztucznej inteligencji.